Gra głową u dzieci – nowe zalecenia, decyzja Como 1907 i jak wybrać odpowiednią piłkę?

Czy dzieci powinny grać głową? To pytanie jeszcze kilka lat temu praktycznie nie pojawiało się w rozmowach rodziców młodych piłkarzy. Gra głową była po prostu jednym z elementów techniki piłkarskiej, którego zawodnik miał nauczyć się podczas treningów. Dzisiaj sytuacja zaczyna się zmieniać.

Coraz więcej federacji, akademii i klubów ogranicza liczbę powtarzalnych ćwiczeń z wykorzystaniem uderzeń głową u najmłodszych zawodników. Jednym z najgłośniejszych przykładów jest włoski Como 1907, który wprowadził własne, bardzo restrykcyjne zasady dotyczące gry głową w akademii.

Warto jednak od razu zaznaczyć jedną rzecz: nie istnieje jeden globalny przepis FIFA zakazujący dzieciom gry głową. Poszczególne federacje i akademie mogą natomiast wprowadzać własne zasady oraz zalecenia dotyczące szkolenia dzieci.

W tym artykule wyjaśniamy, co dokładnie zmieniło Como 1907, skąd wzięła się dyskusja o grze głową u dzieci, jakie podejście stosuje się w innych krajach oraz jak rodzic może dobrać odpowiednią piłkę dla młodego zawodnika.

Spis treści

1. Skąd wziął się temat ograniczenia gry głową?
2. Co dokładnie zrobiło Como 1907?
3. Jak wyglądają zasady Como według wieku?
4. Co zmieniła angielska federacja?
5. Czy gra głową jest niebezpieczna dla dzieci?
6. Dlaczego ważna jest powtarzalność uderzeń?
7. Czy dzieci powinny całkowicie przestać ćwiczyć główki?
8. Jak piłka wpływa na trening dziecka?
9. Jaki rozmiar piłki dla dziecka?
10. Piłka dla dziecka – jaki rozmiar wybrać?
11. Dlaczego warto stosować lekkie piłki w treningu?
12. Na co powinien zwrócić uwagę rodzic?
13. FAQ – najczęstsze pytania
14. Podsumowanie

Skąd wziął się temat ograniczenia gry głową u dzieci?

Gra głową jest jednym z charakterystycznych elementów piłki nożnej. Napastnik wykorzystuje ją do strzału, obrońca do wybicia piłki, a pomocnik do przedłużenia podania. Problem zaczyna się jednak wtedy, gdy uderzenia głową są wielokrotnie powtarzane podczas treningów, mimo że w danym wieku nie są jeszcze niezbędnym elementem rozwoju zawodnika.

To właśnie dlatego część środowiska piłkarskiego zaczęła zmieniać sposób szkolenia najmłodszych. Zamiast wykonywania wielu powtarzalnych główek trener może poświęcić czas na rozwijanie innych podstawowych umiejętności:

• prowadzenia piłki,
• przyjęcia piłki,
• podania,
• koordynacji ruchowej,
• równowagi,
• orientacji przestrzennej,
• zmiany kierunku biegu,
• gry obiema nogami.

To podejście jest szczególnie istotne w najmłodszych kategoriach, gdzie priorytetem powinno być przede wszystkim opanowanie piłki i rozwój podstawowych umiejętności ruchowych.

Co dokładnie zrobiło Como 1907?

Włoski klub Como 1907 wprowadził w swojej akademii nowe zasady dotyczące gry głową. Klub nie zastosował jednego zakazu dla wszystkich grup wiekowych. Zamiast tego stworzył stopniowy system wprowadzania techniki gry głową.

To bardzo istotne, ponieważ w mediach informacja o decyzji klubu może zostać uproszczona do hasła „Como zakazało dzieciom gry głową”. W rzeczywistości rozwiązanie jest bardziej szczegółowe.

Według oficjalnych zasad akademii Como:

• U10: brak gry głową podczas treningów i meczów,
• U11: brak gry głową jako ogólna zasada; technika może zostać wprowadzona pod koniec sezonu przy użyciu lekkiej piłki,
• U12: maksymalnie jedna sesja treningowa z grą głową miesięcznie i maksymalnie 5 uderzeń głową podczas sesji,
• U13: maksymalnie jedna sesja tygodniowo i maksymalnie 5 uderzeń głową podczas sesji.

Klub podkreśla również ograniczanie powtarzalnej i niepotrzebnej gry głową we wszystkich kategoriach oraz unikanie nadmiernie napompowanych piłek.

Como 1907 – zasady gry głową według wieku

Takie rozwiązanie pokazuje bardzo wyraźnie kierunek zmian: najmłodsi zawodnicy mają przede wszystkim nauczyć się kontrolować piłkę, a nauka gry głową ma być wprowadzana później i stopniowo.

Co zmieniła angielska federacja?

Como 1907 nie jest jedynym przykładem zmian w szkoleniu młodzieży. Bardzo ważny eksperyment przeprowadzono również w Anglii.

The Football Association rozpoczęła wcześniej działania mające ograniczyć niepotrzebną i powtarzalną grę głową podczas treningów dzieci. Następnie, po próbie przeprowadzonej z udziałem około 16 tysięcy zespołów i 107 tysięcy zawodników, federacja ogłosiła stopniowe wycofywanie celowych zagrań głową z meczów grassroots.

Zmiany obejmują kolejne kategorie wiekowe:

Warto podkreślić, że są to zasady angielskiego grassroots football, a nie uniwersalny przepis obowiązujący wszystkie dzieci na świecie.

Czy gra głową jest niebezpieczna dla dzieci?

Na to pytanie nie powinno odpowiadać się prostym „tak” albo „nie”. Sam kontakt piłki z głową nie oznacza automatycznie urazu. Znaczenie ma między innymi siła uderzenia, wiek zawodnika, technika wykonania, rodzaj piłki, częstotliwość ćwiczeń oraz sytuacja, w której dochodzi do kontaktu.

Właśnie dlatego współczesne zalecenia koncentrują się przede wszystkim na ograniczeniu powtarzalnych i niepotrzebnych uderzeń głową, zamiast traktować każdą główkę jako potencjalnie niebezpieczną.

Dodatkowym problemem są sytuacje, w których głowa zawodnika zderza się nie tylko z piłką, ale również z:

• głową innego zawodnika,
• łokciem,
• podłożem,
• słupkiem lub poprzeczką.

Dlatego bezpieczeństwo dziecka powinno być traktowane szerzej niż tylko jako pytanie „czy piłka jest miękka?”.

Dlaczego tak ważna jest powtarzalność uderzeń?

Wyobraźmy sobie dwie sytuacje.

Pierwsza: dziecko podczas meczu przypadkowo odbija piłkę głową raz lub dwa razy.

Druga: podczas treningu wykonuje kilkadziesiąt powtarzalnych główek, ponieważ trener ustawił ćwiczenie polegające na wielokrotnym odbijaniu piłki.

To nie są identyczne sytuacje. Właśnie na ograniczeniu tej drugiej grupy ćwiczeń skupiają się współczesne zalecenia dotyczące szkolenia najmłodszych.

Angielska federacja już wcześniej wskazywała, że w młodzieżowych meczach gra głową występuje stosunkowo rzadko. Z tego powodu szczególną uwagę zwrócono na trening, podczas którego można świadomie kontrolować liczbę powtórzeń.

Czy dzieci powinny całkowicie przestać ćwiczyć główki?

Nie ma jednej odpowiedzi odpowiedniej dla każdego wieku i każdego systemu szkolenia. Najważniejsza jest zasada stopniowego wprowadzania techniki.

U najmłodszych dzieci trener może całkowicie zrezygnować z tego elementu i wykorzystać czas na naukę podstawowych umiejętności.

W starszych grupach można natomiast stopniowo wprowadzać prawidłową technikę:

1. najpierw bez piłki,
2. następnie z lekką piłką,
3. z niewielkiej odległości,
4. z ograniczoną liczbą powtórzeń,
5. bez presji przeciwnika,
6. a dopiero później w sytuacjach meczowych.

Takie podejście pozwala dziecku nauczyć się prawidłowego ustawienia ciała, pracy nóg i kierowania piłki bez konieczności wykonywania dziesiątek powtarzalnych uderzeń.

Jak piłka wpływa na trening dziecka?

W dyskusji o bezpieczeństwie często zapomina się o jednym z najprostszych elementów wyposażenia – samej piłce.

Piłka dla dorosłego zawodnika może być niewłaściwa dla kilkuletniego dziecka. Różnią się między innymi:

• rozmiarem,
• masą,
• materiałem,
• sprężystością,
• ciśnieniem,
• sposobem wykonania.

Dlatego w szkoleniu dzieci nie warto kierować się zasadą „im bardziej profesjonalna piłka, tym lepiej”. Dla kilkuletniego zawodnika odpowiedniejsza może być mniejsza i lżejsza piłka przeznaczona właśnie do jego kategorii wiekowej.

Jaki rozmiar piłki dla dziecka?

Najczęściej spotykane rozmiary piłek w piłce dziecięcej to 3, 4 i 5. Dokładne wymagania mogą różnić się w zależności od kraju, federacji, kategorii oraz rozgrywek, dlatego zawsze warto sprawdzić regulamin konkretnej ligi lub akademii.

Orientacyjnie można przyjąć:

Uwaga: powyższa tabela ma charakter orientacyjny. Jeżeli dziecko gra w klubie, najważniejsza jest informacja od trenera oraz regulamin danej kategorii.

Jeżeli chcesz dokładnie sprawdzić rozmiary, wagę i przeznaczenie piłek dla dzieci, przeczytaj również nasz osobny poradnik:

Jak dobrać piłkę nożną dla dziecka – rozmiary, waga i poradnik

Dlaczego warto stosować lekkie piłki w treningu dzieci?

W materiałach dotyczących szkolenia dzieci coraz częściej pojawia się pojęcie lekkiej piłki treningowej. Nie jest to przypadek.

Lżejsza piłka może być przydatna podczas nauki określonych elementów technicznych, ponieważ pozwala dziecku łatwiej kontrolować jej zachowanie.

W przypadku nauki gry głową lekkie piłki są wykorzystywane między innymi po to, aby stopniowo wprowadzać technikę bez rozpoczynania od ciężkiej piłki meczowej.

Nie oznacza to jednak, że każda lekka piłka będzie odpowiednia dla każdego dziecka. Najlepiej korzystać z produktów przeznaczonych do szkolenia dzieci i zgodnych z zaleceniami trenera.

Piłka rozmiar 3, 4 czy 5 – którą kupić?

Nie tylko rozmiar – na co jeszcze zwrócić uwagę przy zakupie piłki dla dziecka?

Rozmiar to dopiero początek. Jeżeli kupujesz piłkę dla dziecka, zwróć uwagę również na:

• masę piłki – szczególnie w przypadku najmłodszych zawodników;
• materiał pokrycia – miękkie materiały mogą zapewniać przyjemniejsze czucie;
• konstrukcję – szyta maszynowo lub zgrzewana;
• przeznaczenie – trening, mecz, rekreacja czy hala;
• certyfikat – jeżeli piłka ma być wykorzystywana podczas określonych rozgrywek;
• trwałość – szczególnie jeżeli dziecko trenuje kilka razy w tygodniu;
• nawierzchnię – inna piłka może być używana na trawie, inna na hali.

Najczęstszy błąd rodziców – kupowanie piłki „na wyrost”

Rodzice często kupują dziecku większą piłkę z myślą, że „i tak kiedyś będzie jej potrzebować”. To podobna sytuacja jak kupowanie butów piłkarskich o kilka rozmiarów za dużych.

W przypadku piłki większy rozmiar i większa masa mogą utrudnić dziecku naukę techniki. Jeżeli zawodnik ma problem z prawidłowym przyjęciem, podaniem czy prowadzeniem piłki, dodatkowe kilogramy i większy obwód nie pomagają.

Dlatego lepiej kupić piłkę dopasowaną do aktualnego wieku i poziomu dziecka, a po zmianie kategorii wiekowej kupić kolejny rozmiar.

Gra głową a rozwój techniczny – czy zakaz może pomóc?

To jeden z ciekawszych aspektów całej dyskusji.

Ograniczenie gry głową nie musi oznaczać, że młody piłkarz będzie gorzej wyszkolony. Trener otrzymuje po prostu więcej czasu na rozwijanie innych elementów.

U najmłodszych zawodników niezwykle ważne są:

• kontakt z piłką,
• prowadzenie obiema nogami,
• zmiana kierunku,
• przyjęcie piłki,
• podanie wewnętrzną częścią stopy,
• drybling,
• orientacja przestrzenna,
• podejmowanie decyzji.

To właśnie te umiejętności stanowią fundament późniejszego szkolenia. Gra głową może zostać dodana w odpowiednim momencie, kiedy zawodnik będzie miał już dobre podstawy techniczne.

Czy w Polsce obowiązuje zakaz gry głową u dzieci?

Nie należy utożsamiać decyzji Como 1907 ani zmian w Anglii z ogólnopolskim zakazem.

W Polsce zasady zależą między innymi od regulaminu konkretnego związku, kategorii rozgrywkowej i programu szkolenia. Jeżeli dziecko trenuje w klubie, rodzic powinien przede wszystkim stosować się do zasad obowiązujących w jego akademii oraz wskazówek trenera.

Warto też pamiętać, że regulamin meczu i zalecenia dotyczące treningu to dwie różne kwestie. Możliwe jest ograniczenie ćwiczeń głową podczas treningu bez wprowadzania całkowitego zakazu podczas oficjalnych meczów.

Co zatem powinien zrobić rodzic?

Jeżeli Twoje dziecko trenuje piłkę nożną, nie ma powodu do paniki. Nie trzeba rezygnować z piłki nożnej ani zabraniać dziecku każdego kontaktu piłki z głową.

Warto natomiast zwrócić uwagę na kilka rzeczy:

1. Zapytaj trenera o zasady obowiązujące w danej grupie wiekowej.
2. Sprawdź, jak często wykonywane są ćwiczenia głową.
3. Zwróć uwagę na rodzaj piłki używanej podczas treningu.
4. Upewnij się, że piłka ma właściwy rozmiar i masę.
5. Nie zachęcaj dziecka do wykonywania dodatkowych, powtarzalnych główek poza treningiem tylko dlatego, że „trzeba ćwiczyć”.
6. Po urazie głowy nie bagatelizuj niepokojących objawów.

Jak wybrać piłkę dla dziecka w sklepie Revealsport?

Jeżeli szukasz piłki dla młodego zawodnika, nie musisz od razu kupować najdroższego modelu meczowego.

Dla dziecka rozpoczynającego przygodę z piłką często ważniejsze są:

• odpowiedni rozmiar,
• odpowiednia masa,
• komfort użytkowania,
• trwałość,
• przeznaczenie piłki.

W ofercie Revealsport znajdziesz piłki treningowe i meczowe różnych producentów oraz w różnych rozmiarach. Przy wyborze kieruj się przede wszystkim kategorią wiekową dziecka i przeznaczeniem piłki.

Sprawdź piłki nożne w Revealsport →

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy Como 1907 całkowicie zakazało dzieciom gry głową?

Nie wszystkim dzieciom. Como 1907 wprowadziło szczegółowe zasady zależne od wieku. W U10 gra głową jest wyłączona podczas treningów i meczów, w U11 jest co do zasady zakazana, natomiast od U12 technika jest stopniowo wprowadzana z ograniczoną liczbą powtórzeń.

Od jakiego wieku dzieci mogą grać głową?

Nie ma jednej uniwersalnej granicy obowiązującej na całym świecie. Wiek i sposób wprowadzania gry głową zależą od federacji, regulaminu rozgrywek i programu szkolenia. Coraz częściej zaleca się, aby u najmłodszych dzieci nie wykonywać powtarzalnych ćwiczeń głową.

Czy gra głową jest szkodliwa dla dziecka?

Nie można stwierdzić, że każdy kontakt piłki z głową powoduje szkodę. Obawy dotyczą przede wszystkim powtarzalnych uderzeń oraz urazów głowy. Dlatego współczesne zalecenia koncentrują się na ograniczaniu niepotrzebnej ekspozycji i stopniowym wprowadzaniu techniki.

Jaki rozmiar piłki dla dziecka w wieku 7 lat?

W wielu systemach szkolenia dla najmłodszych stosuje się piłki rozmiaru 3. Zawsze należy jednak sprawdzić wymagania konkretnego klubu lub rozgrywek.

Jaki rozmiar piłki dla dziecka w wieku 10 lat?

W tym wieku często stosuje się rozmiar 4, choć dokładne wymagania zależą od kategorii rozgrywkowej. Jeżeli dziecko gra w klubie, warto kierować się regulaminem i zaleceniami trenera.

Czy warto kupić dziecku lekką piłkę?

Tak, jeżeli jest przeznaczona do treningu dzieci i odpowiada jego kategorii wiekowej. Lżejsze piłki mogą być przydatne podczas nauki określonych elementów technicznych.

Czy dziecko powinno ćwiczyć główki w domu?

Nie ma potrzeby wykonywania dużej liczby powtarzalnych uderzeń głową poza treningiem. U najmłodszych lepiej wykorzystać czas na prowadzenie piłki, podania, przyjęcie, drybling i koordynację.

Czy w Polsce jest zakaz gry głową dla dzieci?

Nie należy mówić o jednym ogólnopolskim zakazie na podstawie decyzji Como 1907. Zasady zależą od organizatora rozgrywek i programu szkolenia. Como 1907 wprowadziło własne zasady akademii, a podobne rozwiązania funkcjonują również w innych krajach.

Czy piłka rozmiaru 5 jest odpowiednia dla małego dziecka?

Zazwyczaj nie jest to najlepszy wybór dla najmłodszych. Piłka rozmiaru 5 jest standardem seniorskim. Dla dzieci lepiej wybrać rozmiar dopasowany do ich kategorii wiekowej.

Czy droższa piłka jest bezpieczniejsza dla dziecka?

Nie. Cena sama w sobie nie decyduje o bezpieczeństwie. Najważniejsze jest odpowiednie dopasowanie rozmiaru, masy i przeznaczenia piłki do wieku zawodnika.

Podsumowanie – czy czeka nas zmiana podejścia do gry głową?

Wszystko wskazuje na to, że szkolenie najmłodszych piłkarzy będzie coraz bardziej koncentrować się na jakości treningu, a nie na jak największej liczbie powtórzeń.

Przykład Como 1907 pokazuje bardzo zdecydowane podejście. Klub całkowicie wyeliminował grę głową u U10, mocno ograniczył ją w U11 i wprowadza ją stopniowo w starszych kategoriach.

Podobny kierunek widać również w Anglii, gdzie FA stopniowo wycofuje celowe zagrania głową z meczów najmłodszych grup U7–U11.

Nie oznacza to jednak końca gry głową w piłce nożnej. To raczej próba znalezienia odpowiedniego momentu na naukę tej techniki i ograniczenia niepotrzebnych, powtarzalnych ćwiczeń u najmłodszych zawodników.

Dla rodziców najważniejszy wniosek jest prosty: dziecko powinno trenować w sposób dopasowany do wieku, poziomu rozwoju i swoich możliwości. Dotyczy to również sprzętu.

Odpowiednia piłka nie powinna być wybierana wyłącznie na podstawie ceny czy marki. Liczą się jej rozmiar, masa, przeznaczenie, konstrukcja oraz dopasowanie do kategorii wiekowej.

Jeżeli szukasz piłki dla młodego zawodnika, sprawdź również nasz szczegółowy poradnik:

Jak dobrać piłkę nożną dla dziecka – rozmiary, waga i poradnik

A jeśli chcesz od razu znaleźć odpowiednią piłkę do treningów, zobacz aktualną ofertę:

Piłki nożne w Revealsport – rozmiary 3, 4 i 5 →